Moje romanse z ojczyzną

Książkę należałoby określić mianem pamiętnika. W rzeczywistości jednak jest czymś więcej, jest próbą bardzo osobistej oceny faktów historycznych, których świadkiem był Henryk Jurkowski. Faktów, które dzisiaj próbuje się przedstawić w specjalnym świetle bohaterskiego poświęcenia Polaków, jak dawniej, jak nieraz. Właśnie to specyficzne naświetlanie budzi w autorze książki największe wątpliwości i każe mu zastanowić się nad pojęciami patriotyzmu, bohaterstwa i poświęcenia dla ojczyzny. Henryk Jurkowski, z perspektywy całego swojego życia, dostrzega bowiem, że owe postawy bohaterów ginących za ojczyznę były uformowane wcześniej przez specyficzne wychowanie młodych Polaków.
„[Niemcy] wychodzili z założenia, że we wrześniu 1939 roku władze polskie podpisały akt bezwzględnej kapitulacji. Wynikało z tego poddanie ludności polskiej niemieckiej jurysdykcji. Ten, kto się jej przeciwstawiał był z natury rzeczy kryminalistą, a jeśli działał z bronią w ręku – był uważany za bandytę. (…) Po każdej akcji dywersyjnej można było oczekiwać represji władz okupacyjnych. Ofiarami tych represji byliby, oczywiście, Polacy. To prawda, że Polacy byli represjonowani niezależnie od ich jakichkolwiek własnych działań, jak na to wskazała śmierć polskich intelektualistów w Palmirach. Ale stawiany przez społeczeństwo opór był dla Niemców dodatkowym pretekstem.
Czy należało zatem wystawiać całe społeczeństwo, przy jego zróżnicowanych opiniach w kwestii oporu, na okrucieństwo okupantów w imię walki, ważnej psychologicznie, lecz nie mającej większego znaczenia w przebiegu działań wojennych? Sprawa istotna dla moralistów. Władze Polski Podziemnej jednak nie miały żadnych wahań, uznały, że powinniśmy byli przyjąć na siebie koszty zmagań wojennych. Uznały, że mają prawo narzucać te koszty wszystkim – nawet outsiderom. Nigdy nie pomyślały o tym, że przede wszystkim winny chronić życie swych obywateli, dbać o rzeczywistą „substancję narodu”. Konspiracja, akcje zbrojne i powstanie były konsekwencją takiej postawy.” (str. 80-82)

Henryk Zdzisław Jurkowski – prof. dr hab., krytyk, historyk i teoretyk teatru; profesor Państwowej Wyższej Szkoły Teatralnej w Krakowie i Wrocławiu oraz Akademii Teatralnej w Warszawie; wykładowca wyższych szkół teatralnych zagranicą; autor wielu książek o sztuce m.in. trzytomowej „Historii Teatru Lalek w Europie”. Żołnierz AK w latach 1943-1944, uczestnik Powstania Warszawskiego; członek pierwszej „Solidarności”. Odznaczony m.in. Krzyżem Armii Krajowej (Londyn 1986), Orderem Polonia Restituta (2007), Złotym Medalem „Zasłużony Kulturze Gloria Artis” (2010).

Zachęcamy do nabycia:

Cena: 20,00 PLN

Zamówienia można składać na adres: fundacja@kek.edu.pl

Tel: +48 507 127 833